و امّا نقل : خدا در قرآن فرموده : در قيامت خدا ميان بندگانش حكم خواهد نمود . ( مطلب پنجم ) از آن رهگذر كه انتقام واجب است لذا جائز نيست كه خداوند دست ظالم را گشوده و او را متمكن از ظلم كند مگر اينكه در همان حال تمكين عوضى برابر با ظلم بر وى واجب كند و چون اين سخن به ظاهر درست نمىآيد زيرا كه بسيارى از ستمكاران روزگار مانند حجاج و چنگيز و . . . بر بندگان خدا ستمها روا داشتند و در حال ظلم چندان مال حلال نداشتند كه عوض قتل و جرح را ادا كنند و نه عمل خير دارند كه در آخرت عوض دهند و گروهى از معتزله همانند كعبى و ابو هاشم گفتند واجب نيست در همان حال عوض داشته باشد و اگر پس از اين هم عمل خير كنند و مستحق ثواب شوند كافى است . و بعضى گفته‌اند خداوند بر ظالمان تفضل نموده آنگاه آن تفضل را به وجه عوض بر مظلوم مىدهد و در هر حال نبايد مظلومى كه با تمكين خداوند ظالم بر او مسلط شده است بىعوض بماند و لو آنكه تفضل خدا بر او باشد كه در حقيقت تفضل بر ظالم است براى نفع مظلوم . ( مطلب ششم ) درباره عوض گاهى بر سبيل شبهه و توهم سؤالاتى مىشود فى المثل مىپرسند آيا خداوند عوض را به مظلوم در دنيا مىدهد يا در آخرت ؟ در جواب مىگوئيم هر دو ممكن است . دوباره سؤال مىشود كه اگر در آخرت بدهند